Wprowadzenie
Polska, nazwa urzędowa Rzeczpospolita Polska, państwo we wschodniej części Europy Środkowej. Od północy Polska graniczy z Morzem Bałtyckim i Rosją; od wschodu z Litwą, Białorusią i Ukrainą; od południa ze Słowacją i Republiką Czeską, a od zachodu z Republiką Federalną Niemiec. Powierzchnia kraju wynosi 312.685 km2 i pod tym względem zajmuje dziewiąte miejsce w Europie. Całkowita długość granicy państwowej wynosi 3.582 km. Granica zachodnia, z Niemcami, biegnącą wzdłuż Odry i Nysy ma długość 467 km. Po wolnych wyborach w 1991 r. Polska została przyjęta do Rady Europy. Umowa stowarzyszeniowa z Unią Europejską weszła w życie w lutym 1994 r. Stanowiła ona pierwszy krok dla przystąpienia do Unii w 2004 r. Także w lutym 1994 r. Polska przystąpiła do programu „Partnerstwo dla Pokoju”, a w marcu 1999 r. została przyjęta do Paktu Północnoatlantyckiego (NATO). Od 1995 r. Polska należy do Światowej Organizacji Handlu, a od 1996 r. także do OECD. Jest członkiem Narodów Zjednoczonych i poszczególnych organizacji ONZ.
Ludność
Liczba mieszkańców Polski wynosi 38,1 mln (2007) i pod tym względem kraj ten zajmuje ósme miejsce w Europie. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 122 mieszkańców na kilometr kwadratowy, zróżnicowana jest jednak silnie pomiędzy względnie gęsto zaludnionym południem a północą. W 892 miastach żyje 23,89 mln osób (61,8%), na wsi 14,76 mln. (38,2%). Polska jest krajem – z etnicznego punktu widzenia – raczej homogenicznym. Mniejszości narodowe stanowią mniej niż 5% całego społeczeństwa. Największymi mniejszościami etnicznymi są Ukraińcy, Białorusini, Niemcy, Romowie; do mniejszych grup należą Słowacy, Czesi, Litwini i Żydzi. Za granicą kraju żyje około dwanaście milionów ludzi polskiego pochodzenia. Sześć do siedmiu milionów osiedliło się w Stanach Zjednoczonych. Liczba Polaków w Rosji i państwach byłego Związku Radzieckiego szacowana jest na 1-2,5 mln.
Ważne miasta
Ponad 40 miast zamieszkuje więcej niż 100.000 mieszkańców, w pięciu z nich żyje ponad 500.000 ludzi. Największe miasta to stolica Warszawa (1.71 miliona mieszkańców, aglomeracja warszawska 3.5 miliona), Kraków (757.000), Łódź (753.000), Wrocław (632.000), Poznań (561.000), Gdańsk (456.000), Szczecin (407.000), Bydgoszcz (361.000), Lublin (352.000) i Katowice (312.000).
Język
Językiem urzędowym jest polski, należący do zachodniej gałęzi języków słowiańskich i którym posługuje prawie 100% społeczeństwa. Językami mniejszości są niemiecki, litewski, białoruski i ukraiński. Ponadto istnieją liczne dialekty, odzwierciedlające po części niemieckie i ukraińskie wpływy i którymi posługują się w pierwszej kolejności osoby starsze. Rozróżnić można m.in. śląski (w południowo zachodniej części kraju), mazowiecki (na północnym wschodzie), kaszubski (na zachód od Gdańska), wielkopolski (w rejonie Poznania), małopolski (na południowym wschodzie). Język polski pisany jest literami łacińskimi; w porównaniu do alfabetu niemieckiego posiada dodatkowe litery i znaki specjalne.
Religia
Około 89% Polaków jest wyznania rzymskokatolickiego. Kościół rzymskokatolicki z 41 diecezjami i ponad 8.900 parafiami wywiera znaczący wpływ na społeczeństwo. W 1978 r. polski kardynał Karol Wojtyła został wybrany na papieża i przyjął imię Jana Pawła II. W Polsce funkcjonuje jeszcze ok. 35 innych kościołów i społeczności religijnych, posiadających w sumie ok. 900.000 członków. Osiem z tych kościołów należy do Polskiej Rady Ekumenicznej. Największe z tych społeczności stanowią kościół prawosławny z około 506.000 wyznawców i kościół ewangelicko-luterański (ok. 150.000 członków). Ponadto w Polsce mieszka około 10.000 Żydów. Za czasów rządów komunistycznych kościół rzymskokatolicki posiadał ogromną władzę polityczną, będąc skupiskiem dla sił opozycyjnych, szczególnie w latach 70- i 80-tych XXI w.
Święta
Świętami państwowymi są 3 maja (od 1990, a wcześniej od 1918 do 1939 r.), na cześć wprowadzenia w roku 1791 pierwszej demokratycznej konstytucji, i 11 listopada, przypominające o odzyskaniu przez Polskę w 1918 r. niepodległości. Nowy Rok świętowany jest w Polsce 1 stycznia. Poniedziałek Wielkanocny jest świętem ustawowym. 1 maja przypada Święto Pracy. Święto Wniebowstąpienia wypada w czwartek po Niedzieli Trójcy Świętej (niedziela po Zielonych Świątkach, 50 dni po Wielkanocy). Święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny przypada 15 sierpnia. W Dniu Solidarności i Wolności (31 sierpnia) świętowane jest założenie Solidarności, związku zawodowego, który w 1989 r. doprowadził do upadku komunizmu w Polsce. W Dniu Wszystkich Świętych (1 listopada) czczeni są chrześcijańscy święci. Boże Narodzenie to najważniejsze święto w Polsce. W Wigilię, najważniejszy dzień Bożego Narodzenia, rodzina spotyka się na świątecznej kolacji. Przez cały rok odbywają się też święta regionalne, jak np. Targi Sztuki Ludowej w Krakowie.